İlyada ve Odysseia’dan bir detay…

 

Homeros 2mi3

Dünya Edebiyatı’nın en eski ve en önemli eserlerinden biri olan,Antik Yunan yaşam tarzını,inancını ve kültürünü bize aktaran Homeros’un İlyada ve Odysseia’sını ilk defa orjinal haliyle okuyorum.Daha evvel pek çok kez romanlaştırılmış,kısaltılmış olan bu iki önemli eserin orjinal haliyle okunduğunda çok daha farklı hisler yarattığını belirtmeden geçemeyeceğim.

Mitoloji severlerin bildiği gibi,Odysseus ,İthaka Kralı olmakla beraber,Truva Savaşı’nda son derece önemli bir role sahip olup,savaş sonrasında yaptığı yolculuğu ayrı bir destan olmuş,önemli bir şahsiyettir.Yunan Mitolojisi’nde Odysseus’un ,Poseidon’un oğlu olan Kiklop Polyphemos’un elinden kaçışının farklı bir öyküsü vardır.Polyphemos kör edildikten sonra,Odysseus’un sağ kalan askerleri kendilerini ,orada bulunmakta olan koyunların karın kısmına bağlarlar.Odysseus ise bir koçun karın kısmına bağlar kendisini.Bunun sebebinden bahsetmezler mitoloji kitaplarında  pek.İnsanın okudukça mantık yürütmesi gerekir.Ben ilk okuduğum da ‘Odysseus kral olduğu için ve askerlerinin onu takip edebilmesi gerektiği için,o karambol esnasında farkedilsin diye kendini koça bağladı’ diye düşünmüştüm.Fakat Homeros’un bu destanı yazarken düşündüğü başka birşey olmuş olabilir.

Can Yayınları’ndan çıkmış olan Azra Erhat’ın çevirdiği İlyada’nın 123 ve 124. sayfalarında 196-197-198. satırlara denk gelen bölümde Priamos şöyle demektedir,Odysseus hakkında bilgi alırken Helena’dan….

”Bırakmış silahlarını erleri besleyen toprağın üstüne,

erler arasında yürüyor bir koç gibi.

Sütbeyaz bir koyun sürüsü içinde gidip gelen

bol yünlü bir koça benzetiyorum ben onu.”

Priamos,Odysseus’u orduların karşılaşması sırasında gördüğünde bu şekilde benzetir.

Gelelim konumuza,İlyada destanı Odysseia’dan öncesini anlatır.İlyada Truva Savaşı’nın,Odysseia Odysseus’un eve dönüşünün öyküsüdür.Acaba Homeros İlyada’yı hazırladığı sırada Odysseus ile ilgili yaptığı bu benzetmeyi çok hoş bulup,Odysseia’da da işlemek mi istedi?Yoksa önce Odysseia’yı hazırladı ardından İlyada’yı yazarken  dinleyicilere bir sinyal mi vermek  istedi? Ya da Truva Savaşı sırasında Priamos gerçekten de böyle bir benzetmede bulundu,Homeros’ta hoşuna giden bu benzetmeyi Odysseia’nın bir bölümünde kurgulamak mı istedi?

14,02,09 tarihinde vapurda okurken farkettiğim bir anektod.

Yazan:Dimitri Daravanoğlu

Kaynakça:

1-)Homeros,İlyada,Çev.Azra Erhat,Can Yayınları,İstanbul,24.Basım 2008

2-)Homeros,Odysseia,Çev.Azra Erhat,Can Yayınları,İstanbul,21.Basım 2008

5 thoughts on “İlyada ve Odysseia’dan bir detay…”

  1. Merhaba,
    yazınızda orjinalinden okudum dmeişsiniz. Ben henüz okumamak ile birlikte en doğru kaynağı araştırırken sizin yazınıza denk geldim. Bahsettiğiniz Azra Erhat çevirileri orjinale en yakın halleri midir yoksa daha doğru bir kaynak var mı?

    Yazınızın üzerinde epeyce bir zaman geçmiş umarım size ulaşabilirim:)

    Sevgiler…

    1. Merhaba,

      Türkiye’de bana göre en doğru Homeros çevirileri Azra Erhat tarafından yapılmıştır. Antik çağ eserlerini Türkçe okumak isterseniz, Azra Erhat ve İsmet Zeki Eyüboğlu çevirilerini okumak çok daha keyifli ve verimli olacaktır diye düşünüyorum. Zaten bu iki büyük üstadı araştırırsanız ne demek istediğimi siz de anlayacaksınız.

      Çok Teşekkürler,
      2mi3

  2. Felsefe, siyaset, dünya edebiyatı, plastik sanatlar gibi birbirinden çok farklı konularda günümüze kadar yaşamı etkileyerek gelmiş bir ozanın, İlliada’da, Odyseus’a selam vermesi bana gayet normal geliyor. Yakaladığınız anektot çok güzel. Ama benim asıl merak ettiğim, 2700 yıl boyunca sayısız insanın inanç ve yaşam tarzını etkileme gücünü nereden aldığıdır.

    Homeros hakkında yazılacak, söylenecek çok şey var. 2700 yıl boyunca, tüm dünyayı şekillendirecek bilgiler bırakmasına rağmen, eserlerinin direk olarak okunmaması ve tartışılmaması da dahil bunlara…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.