Home

Malta Notları : St.Paul ve St.Agatha Katakompları

Leave a comment

Malta…Akdeniz’in ortasında, Sicilya’nın hemen altında, küçük ölçekli bir haritada göremeyeceğiniz ama tarihte büyük öneme sahip bir takım ada, bir ülke. Taş Devri insanlarına, Romalılar’a, Araplar’a, Normanlar’a, St.John Şövalyeleri’ne, Fransızlar’a, İngilizler’e ev sahipliği yapmış olan bu 316 km²’lik ada, ayrıca Osmanlı Kuşatması’nı atlatmış ve yıllar sonra da İkinci Dünya Savaşı’na büyük direniş göstermiştir.

Gene bir yaz mevsimine doğru, nereye gidelim diye düşünürken, Malta’yı görmeye karar verdik. Beş günlük seyahat süresince adanın bir çok önemli doğal ve tarihi noktasına gittik. Hepsini tek bir yazıda yazmak, küçük bir kitap oluşturacağı için bölüm bölüm anlatmaya karar verdim.

Malta Notları’nın ilk bölümü  St.Paul ve St.Agatha Katakompları…

More

Theia Euryphaessa Üzerine Bir İnceleme

Leave a comment

‘…Sonra sarmaşıp kucaklaşıp Uranos’la, Doğurdu derin anaforlu Okeanus’u ve Koios’u, Hyperion’u, Iapetos’u, Theia, Rheia, Themis ve Mnemosyne’yi…’

Hesiodos, Theogonia, 133

‘…Theia koca Güneş’i doğurdu, Sonra parlak Ay’ı ve Şafak tanrıçayı,  yerdeki insanlar, gökteki tanrılar için parlayan. Theia Hyperion’la birleşip doğurdu onları…’

Hesiodos, Theogonia, 372

Anlatırken Tanrılar’ın Doğuşu’nu Hesiodos, böyle yer vermişti Theia’ya. Uranos ile Ge’nin kızı Theia Euryphaessa. Bir Titan’dı o da, Tanrılardan evvel var olan.

Θεία Εὐρυφάεσσα, εὐρύς (eurys): kök ve kaynak, φάος (phaos): ışık

Θεία, Theia…Bunun anlamı için yazının devamını okumalısınız.

Güneş’in, Ay’ın, Şafak’ın annesi olarak, aydınlığın, parlaklığın kaynağı oldu Theia.

Theia, Helios - Pergamon Altar

              Pergamon Altar – Helios & Rheia

More

Antik Yunan Dönemi’nde Dalış

Leave a comment

‘…Gemilere geçit yaptırılırken şöyle bir şey oldu: Pers donanmasında Skioneli Skyllias adında birisi vardı, zamanın en iyi dalgıcıydı; Pelion dolaylarında gemiler battığı zaman, Perslerin birçok değerli eşyasını kurtarmış, kendisi için de epeyce birşeyler toplamıştı…’

Herodotos, Tarih, 8.Kitap 8.

Dalış, Tüplü Dalış ya da Scuba…Herhalde keyif aldığım iki üç aktiviteden biri benim için. Hatta hep derim, Arkeoloji okusaydım kesin Sualtı Arkeolojisi’ne ayrı bir merakım olurdu. Arkeoloji okuyamadım ama Bir Yıldız da olsa tüplü dalış belgesini alabildim. Durum böyle olunca, okuduğum Antik Yunan eserlerindeki ‘Dalgıç’ kelimesi benim için hep özel oldu ve araştırmaya başladım. Yabancı kaynaklarda Antik Çağlar’da Dalış üzerine çok fazla araştırma varken, ülkemizde Dalış’ın bu kadar sevilmesine rağmen böyle bir araştırma olmaması beni araştırmaya iten bir neden oldu.

Aslına bakılacak olursa, insanoğlunun su altına olan merakı çok eski yıllara dayanıyor. M.Ö. 3000 dolaylarına… M.Ö.2800 yıllarına tarihlenmiş olan ünlü Sümer Destanı Gılgameş’de , Gılgameş’in ağırlık kullanarak suyun dibine indiği anlatılıyor. İlgi alanım daha çok Yunan Tarihi olduğu için, bu yazıda o dönemden örnekler vereceğim.

More

Chios : Bir Yunan Adası’ndan Fazlası..

Leave a comment

‘…Bu çatışmalar süresince Miletoslular, Ionialılar’dan Khios dışında bir yardım görmemişlerdir. Khios, Miletoslular’ı tutmakla buna benzer bir hizmetin karşılığını ödemiş oluyordu.’ 

Tarih, Herodotos ( İ.Ö.484-İ.Ö.430-420 )

‘…Athena’nın oturur durumda pek çok tahtadan yapılmış heykeli vardır.Örneğin Phokaia, Massalia, Roma, Khios ve diğer bir çok yerde olduğu gibi.’

Geographika, Strabon ( İ.Ö.64 – İ.S.24 )

Chios, Khios, Xios, ya da bizim bildiğimiz adıyla Sakız Adası… Herodotos, günümüzden yaklaşık 2500 yıl evvel bahsetmiş, Coğrafyacı Strabon ise 2000 yıl evvel. Her ne kadar küçük bir ada gibi gözükse de adı dikkat çekici kaynaklarda geçecek kadar önemli.

Chios Map

Chios Map

Geçtiğimiz günlerde öğrendim ki babamın dedesinin dedesi Chios’tan göç etmiş İstanbul’a. Vaftiz annem zaten oradan. Anlayacağınız bağlarım var Chios ile tıpkı Imbros’la olduğu gibi. Durum böyle olunca Çeşme’ye tatile gitmişken gidip görmek istedim. Günübirlik bir ziyaretin yetmeyeceğini biliyordum, fakat gene de önemli yerlerini gezebildim.

More

Antik Yunan Tarihi Kronolojisi

1 Comment

Açıkçası uzun zamandır, hem kendime hem ilgililere kaynak olması açısından bir Antik Yunan Tarihi Kronolojisi oluşturmak istiyordum. Özellikle Coursera desteğiyle Wesleyan Üniversitesi’nden online olarak aldığım ‘The Ancient Greeks’ eğitiminden sonra bu isteğim pekişti. Fakat, bunu bir liste olarak mı yoksa düz yazı şeklinde mi yayımlasam diye düşünüyordum. Ardından www.ancient-greece.org adresindeki ‘Greece Timeline’ bölümünü Türkçeleştirip, bunu düzyazıya dökerek paylaşmaya karar verdim.

Antik Yunan Tarihi, çağlardan beri her medeniyetten insanın ilgisini çekmiş, birçok Avrupa ulusunu etkileyip, örnek olmuştur. Günümüzde, hala bu medeniyet üzerine kitaplar yazılmakta, filmler çekilmektedir. ‘300’ isimli film, Kral Leonidas’ı iyice tanıtmış ve bu medeniyete olan ilgiyi arttırmıştır. Peki, Antik Yunan Medeniyeti nasıl başladı ve nasıl son buldu ? Bu kronoloji çalışmasında sizlere sırayla, olaylarda fazla detaya girmeden Antik Yunan Medeniyeti’ni anlatmaya çalışacağım.

M.Ö. 8000 – M.Ö. 1300 : Mezolitik Çağ’dan Truva Savaşı’na

More

Topal Tanrı’ya Tapınak : Hephaisteion

Leave a comment

…Topal olduğu kesindi. Ama çirkin olduğu için mi, yoksa babasına karşı annesine savunduğu için mi … Bilemiyoruz.

Tanrı kavramı çağlar geçtikçe mükemmelliğe doğru erişirken, Olympos’un 12 Tanrısı arasında öyle biri vardı ki, hem çirkin hem topal : Hephaistos ( Hφαιστος ). Fakat bu iki özelliğine rağmen, 12ler arasında en sevilenlerden biri diyebiliriz kendisine. Ateşin, demirciliğin, taş işçiliğinin, heykelciliğin tanrısı… Her önemli mitolojik olayda karşınıza illa ki bir kere çıkar Hephaistos. Achilles’in zırhını o yapmıştır, Hermes’in başlığını, Medusa’nın kesik başını ünlü zırh Aegis’e o işlemiştir, Olympos’taki tüm tahtları o yapmıştır.

Hephaistos

                       Hephaistos

More

Yunan Mitolojisi’nde Kuşlar : Kartal ve Güvercin

Leave a comment

‘….Toplamış gözlerini Saturnia kaplamış sevdiği bir kuşun tüylerini yıldız yıldız ışıyan kuyruğunu….’

Ovidius, Dönüşümler I.722

Kuşlar…Günümüzde pencerelerimizin önüne konan , arabamızın üstüne pisleyen ,vapurdan simit atıp izlediğimiz kanatlı canlılar. Belki birkaç cinsi bize hala birşeyler ifade ediyordur ( bknz. Yunan Mitolojisi’nde Kuşlar : Baykuş ve Karga ) fakat diğer birçok kuş türü sadece uçup gidiyor gözümüzün önünden. Öte yandan bir dönem Tanrılar’ın zafer işareti olan Kartal sadece bir belgesel kuşu bizim için . Hera’nın simgesi , Argos’un gözlerini kuyruğunda taşıyan Tavus Kuşu’nu görmeye de pek alışık değiliz .

Daha evvel araştırmaya başladığım kuşların Yunan Mitolojisi’ndeki rolüne , Kartal ve Güvercin ile devam edeceğim .

 Yunan Mitolojisi’nde Kartal :

Aetos Dios theoi 2mi3

Aetos Dios ya da Aetos Dias …En anlaşılır haliyle Zeus’un Kartalı . Sadece Yunan Mitolojisi’nde değil Yunan Tarihi’nde sık sık karşılaşırız kartallarla . Özellikle savaş sahnelerinde . Gökte bir kartal gözükür ve işte o an Zeus’un işareti anlamına gelir bu kuş . Gittiği yöne , konduğu yere göre kehanetler düzenlenir hemen . Ama netice kesindir , zafer . Peki Zeus neden Kartal ile özdeşleşmiştir ? Sebebi aslında açık , kartal da tıpkı Zeus gibi göklerin hakimidir .

More

Older Entries

%d bloggers like this: