Home

Malta Notları : St.Paul ve St.Agatha Katakompları

Leave a comment

Malta…Akdeniz’in ortasında, Sicilya’nın hemen altında, küçük ölçekli bir haritada göremeyeceğiniz ama tarihte büyük öneme sahip bir takım ada, bir ülke. Taş Devri insanlarına, Romalılar’a, Araplar’a, Normanlar’a, St.John Şövalyeleri’ne, Fransızlar’a, İngilizler’e ev sahipliği yapmış olan bu 316 km²’lik ada, ayrıca Osmanlı Kuşatması’nı atlatmış ve yıllar sonra da İkinci Dünya Savaşı’na büyük direniş göstermiştir.

Gene bir yaz mevsimine doğru, nereye gidelim diye düşünürken, Malta’yı görmeye karar verdik. Beş günlük seyahat süresince adanın bir çok önemli doğal ve tarihi noktasına gittik. Hepsini tek bir yazıda yazmak, küçük bir kitap oluşturacağı için bölüm bölüm anlatmaya karar verdim.

Malta Notları’nın ilk bölümü  St.Paul ve St.Agatha Katakompları…

More

Antik Yunan Tarihi Kronolojisi

1 Comment

Açıkçası uzun zamandır, hem kendime hem ilgililere kaynak olması açısından bir Antik Yunan Tarihi Kronolojisi oluşturmak istiyordum. Özellikle Coursera desteğiyle Wesleyan Üniversitesi’nden online olarak aldığım ‘The Ancient Greeks’ eğitiminden sonra bu isteğim pekişti. Fakat, bunu bir liste olarak mı yoksa düz yazı şeklinde mi yayımlasam diye düşünüyordum. Ardından www.ancient-greece.org adresindeki ‘Greece Timeline’ bölümünü Türkçeleştirip, bunu düzyazıya dökerek paylaşmaya karar verdim.

Antik Yunan Tarihi, çağlardan beri her medeniyetten insanın ilgisini çekmiş, birçok Avrupa ulusunu etkileyip, örnek olmuştur. Günümüzde, hala bu medeniyet üzerine kitaplar yazılmakta, filmler çekilmektedir. ‘300’ isimli film, Kral Leonidas’ı iyice tanıtmış ve bu medeniyete olan ilgiyi arttırmıştır. Peki, Antik Yunan Medeniyeti nasıl başladı ve nasıl son buldu ? Bu kronoloji çalışmasında sizlere sırayla, olaylarda fazla detaya girmeden Antik Yunan Medeniyeti’ni anlatmaya çalışacağım.

M.Ö. 8000 – M.Ö. 1300 : Mezolitik Çağ’dan Truva Savaşı’na

More

Nice, Cannes ve Monaco’da bir 2mi3

Leave a comment

8 Eylül 2013 tarihinde evlenerek hayatımda yepyeni bir dönem başlattım. Eh malum yaşım nerdeyse 30, üniversite, askerlik, iş derken evliliğin kapıları da yavaş yavaş açılmaya başlamıştı.

Doğal olarak, evliliği takiben gerçekleştirilen, İngilizce ‘Honeymoon’, birebir Türkçe çevirisiyle ‘Balayı‘ denilen periyoda girmiş bulunduk. Sırt çantalı, bol yürüyüşlü, antik kentli, müzeli gezileri seven bir çift olarak, seyahatimizin adının ‘Balayı’ olması bizi engellemedi tabii ki 🙂

Düğünden önce hazırlığı yapılan bir gezi olan ‘Balayı’ için birçok yer düşünmüştük fakat en son Nice, Cannes ve Monaco olarak bir Güney Fransa turu gerçekleştirmek istedik. Tur şirketlerinin sıkıcı gezi programları, 50 kişiyi bir otobüse bindirip, inin fotoğraf çekin hadi binin, inin yemek yiyin 20 dk mola gibi dumur edici durumlarından ötürü, hiç birine bağlı kalmaksızın biletlerimizi skyscanner.com’dan, otelimizi booking.com’dan ayarlayarak 10 Eylül 2013’ü beklemeye başladık.

Güney Fransa, Antik Roma ve Yunan Kültürü & Tarihi açısından pek uygun bir yer değil öncelikle. Biraz eşelemek lazım tarih kitaplarını ve gezi haritalarını. Eşeledikçe aslında tarihi açıdan köklü bir yer olduğu ortaya çıkıyor fakat kalıntılar açısından pek iştah kabartmıyor. Fakat mükemmel bir Avrupa Şehri deneyimi yaşıyorsunuz buraları gezmekle. Bloğuma, Antik Yunan ve Roma ile ilgili birşeyler okumak için girenler hemen burada terketmesin lütfen çünkü yazımın ilerleyen kısımlarında Cimiez antik kentini, Sainte Marguarite adasından bahsedeceğim 🙂

Nice : Cimiez, Matisse

Güney Fransa’nın en gözde mekanı, Promenade Des Anglais ile birlikte upuzun bir sahile sahip tam bir keyif mekanı diyebilirim Nice için. Şehir yaşam ve keyif için kurulmuş adeta.  Böyle bir denize ve doğaya sahip olup da ucundan kıyısından Yunanlar’la bir bağı olmaz mı derken, Nice’in İ.Ö. 350 yılında Yunanlılar tarafından, bölgedeki Liguryalılar’a karşı kazanılmış bir zafer sonrası kurulduğu ve şehire Zafer Tanrıçası Nikaia ( Nike ) ‘ ın adı verildiği teorisini öğreniyoruz.

More

Yunan Mitolojisi’nde Kuşlar : Kartal ve Güvercin

Leave a comment

‘….Toplamış gözlerini Saturnia kaplamış sevdiği bir kuşun tüylerini yıldız yıldız ışıyan kuyruğunu….’

Ovidius, Dönüşümler I.722

Kuşlar…Günümüzde pencerelerimizin önüne konan , arabamızın üstüne pisleyen ,vapurdan simit atıp izlediğimiz kanatlı canlılar. Belki birkaç cinsi bize hala birşeyler ifade ediyordur ( bknz. Yunan Mitolojisi’nde Kuşlar : Baykuş ve Karga ) fakat diğer birçok kuş türü sadece uçup gidiyor gözümüzün önünden. Öte yandan bir dönem Tanrılar’ın zafer işareti olan Kartal sadece bir belgesel kuşu bizim için . Hera’nın simgesi , Argos’un gözlerini kuyruğunda taşıyan Tavus Kuşu’nu görmeye de pek alışık değiliz .

Daha evvel araştırmaya başladığım kuşların Yunan Mitolojisi’ndeki rolüne , Kartal ve Güvercin ile devam edeceğim .

 Yunan Mitolojisi’nde Kartal :

Aetos Dios theoi 2mi3

Aetos Dios ya da Aetos Dias …En anlaşılır haliyle Zeus’un Kartalı . Sadece Yunan Mitolojisi’nde değil Yunan Tarihi’nde sık sık karşılaşırız kartallarla . Özellikle savaş sahnelerinde . Gökte bir kartal gözükür ve işte o an Zeus’un işareti anlamına gelir bu kuş . Gittiği yöne , konduğu yere göre kehanetler düzenlenir hemen . Ama netice kesindir , zafer . Peki Zeus neden Kartal ile özdeşleşmiştir ? Sebebi aslında açık , kartal da tıpkı Zeus gibi göklerin hakimidir .

More

Yunan Mitolojisi’nde Kuşlar : Baykuş ve Karga

4 Comments

‘Hellenler’in bir deniz zaferi umuduna kapılmalarını sağlayan en önemli sebep ilahi bir işaretti.Bir kartal İskender’in gemisinin kıç güvertesine konmuştu.’

Arrianos , Alexandrou Anabasis Bl.18

İnsanoğlu geçmişte inandığı Tanrılar’ın büyük bir kısmını göklerde aramıştır . Kimi zaman Onlar’ı bir dağın bulutlarla gizlenmiş tepesine oturtmuş , kimi zaman göğün birçok kattan oluştuğunu düşünerek en üst kata yerleştirmişlerdir . Göklerde aradıkları Tanrılar’ına , gene göklere yükselen kuşlarla ulaşmaya çalışmış olacaklar ki , Yunan Mitolojisi’nde ve Tarihi’nde birçok simgesel kuşlardan bahsedilmektedir. Baykuş , Kartal , Şahin , Güvercin…  Hepsi neredeyse birçok Tanrı ile ayrı ayrı özdeşleşmiş ve sonrasında başka kültürleri de etkilemiştir.

Yunan Mitolojisi’nde kuşlarla özdeşleşen Tanrılar hakkında bilgiler Homeros ve Hesiodos’un eserlerinde verilmeye başlamış , Ovidius’un Dönüşümleri’nde detaylandırılmıştır . Ayrıca Arrianos , Ksenophon gibi Antik Yunan Çağ yazarları ilahi semboller olarak kuşlardan bahsetmişlerdir .

Yunan Mitolojisi’nde Baykuş :

owleye athena 2mi3

Baykuşlar , her ne kadar Yunanistan’da bilgelik anlamı taşısa da birçok yerde uğursuzluk ve ölüm getiren anlamı da taşımaktadır . Bir dönem cadılarla birlikte de bu hayvanın adı anılmıştır . Peki Yunan Mitolojisi’ne nasıl girmiştir baykuş ?

More

2mi3 The Great Pompeii’deydi…

8 Comments

Hani internette çoğu sitede karşımıza çıkar… ‘Sapkınların Sonu’ , ‘Tanrı’nın Yoldan Çıkmışlara Cezası’ , ‘Taş Kesen İnsanlar’  ….. Günümüze kadar ulaşmış en önemli Antik Kent olmasını bir kenara iterler , o dönemin mimarisini inceleyerek ders çıkarmaları gereken yerde , ‘Bakın , taş kesenlere ve ibret alın’ şeklinde yazılar yayınlarlar…Pompeii’den bahsediyorum , MS.79′da Vezüv Yanardağı’nın patlaması sonucu haritadan silinen fakat 18. yy’da gene ortaya çıkan kentten.

2010 Nisan ayı’nda İtalya’ya yaptığım gezide , Pompeii’ye uğramadan dönmek benim gibi bir adama yakışık kalmazdı….Böyle bir şehri gördükten sonra , hakkında birkaç cümle kurmamak ise büyük ayıp olurdu…Gelin sizlere elimden geldiğince Pompeii Anektodlarımı aktarayım…Kafalardaki o ‘Sapkınlar Ülkesi’ imajını silebilirsem ne mutlu bana…

MS.79 yılında Vezüv’ün külleri altında kalan Pompeii 1748 yılında tesadüf eseri tekrar ortaya çıkarılmıştır.Rivayete göre bir çoban bu bölgede koyunlarını otlatırken eski bir yüzük bulmuş , bunu devlete bildirmiş ve o zamandan beri kazılar sürmüştür.

Bilinenin aksine Pompeii ve halkı lavlar altında kalıp günümüze ulaşmamıştır.Zaten mantık olarak düşünülürse , patlayan bir yanardağdan çıkan lavlar önüne gelen herşeyi eritecek sıcaklıktadır.Araştırmalar göstermektedir ki ,Pompeii şehri MS.79 yılında ilk başta depremlerle sarsılır.Hasar gören Pompeii ,Roma’dan yardım ister ama zaten kıskanılacak bir zenginliğe sahip olduğu için beklediği yardımı göremez.Depremlerin ardından bir gün hava aniden kararır ve Vezüv patlayarak 10 km ötesini vurur.Patlamada kaçışlar başlar.Vezüv , süngerimsi bir yapıya sahip olan volkanik küller püskürtür.Solunum yoluyla genze kaçan bu küller tükürükle birleşerek sertleşir ve boğazı tıkayarak ölüme neden olur.İlk ölümler bu şekilde gerçekleşmiştir.Kurtulanlardan kimisi şehirden kaçar , kimisi bir daha olmayacağını düşünerek kalmaya devam eder , kimisi ise olası bir patlamada köleleri kaçmasın ve evlerinin yağmalanmasını önlesin diye onları zincirler.

Ve asıl korkunç darbe bir başka gece gerçekleşir.Vezüv’den 200 km hızla ve 600 C sıcaklıkta çıkan siyah duman geçtiği her noktada termal şok yaşatır ve her canlı saniyesinde yaşamını yitirir.Günlerce püsküren küller  şehrin üstünü kaplar ve Pompeii yerin 18 metre altında kalır.Trajik bir şekilde ölmüş insanların , o anki çırpınışlarıyla günümüze ulaşması bu termal şok ve üzerlerine aniden kaplanan küller yüzündendir.Peki bu insanlar kazıldıkları yerden bu şekilde mi çıkarılmışlardır ? Hayır.Kazılar esnasında bir çok bozulmamış ceset , sertleşmiş tabakanın içinde olduğu bilinmediğinden telef edilmiştir sadece kemik parçaları çıkarılmıştır.Ardından dedektörler geliştirilmiş ve bu tabakanın altı görüntülenmiştir.Arkeologlar dikkatli bir şekilde bu tabakaları yontarak , üzerlerine delikler açıp içine bir çeşit sıva döküp traşlayarak cesetleri ortaya çıkarmışlardır.Bugün Pompeii’de büyük bir bölüm kazılmak için teknolojinin gelişmesini beklemektedir.Kısacacı ünlü  ağlayan çocuk , hamile kadın , köpek ve daha bir çok korunmuş ceset toprak altından o şekilde çıkarılmamıştır,dikkatlice yontulmuştur hatta gerçek olduğunun kanıtlanması için bazı bölgelerinde kemikler ortaya çıkarılmıştır. (Ayrıca bknz.Giuseppe Fiorelli)

1 Pompeii İnsan

11 Pompeii Aglayan Cocuk

-Pompeii ,Ağlayan Çocuk-

Pompeii Felaketi kısaca bu şekilde gerçekleşmiştir.Onların felaketi ,bize geçmişe ışık tutan mükemmel bir kaynak olmuştur.

Pompeii’de Mimari,Teknoloji ve Yaşam :

Pompeii’de ilk yerleşmeler Yunan Kolonizasyon Dönemi’ne aittir.Gerçekten de şehrin birçok bölgesinde Yunan Mimarisi’nden kalıntılar görmek mümkündür.Pompeii bir liman kentidir.Gemiciler burada kumar oynar , genelevlere gider.Öte yandan şehir planlaması mükemmel yapılmış bir şehirdir.Öncelikle şehir denize doğru kurulmuştur ve rüzgarın yönü öyle hesaplanmıştır ki sokakları süpürmek diye bir durum söz konusu değildir.Ayrıca sokaklar balık sırtı şeklinde yapılmıştır böylece yağmur ve sel sonucu su altında kalmaları önlenmiştir.Ayrıca yer yer yaya geçitleri yapılmıştır.Yaya geçitleri yükseltiler şeklindedir böylelikle yağmur sırasında ayakların ıslanması minimuma indirilmiştir.

2 Pompeii Yaya Gecidi

-Pompeii,Yaya Gecidi-

Pompeii’de tuğla ve çimento kullanılmıştır.Bugün kullandığımız tuğla ve çimentoyla tamamen aynı yapıya sahip bu inşaat malzemesi şehrin büyük bir kısmında görülmektedir.

3 Pompeii Hukuk Binası

-Pompeii,Hukuk Binası-

Pompeii için harabe diyemeyiz çünkü şehir hala yaşanılacak haldedir.Tek kusuru yapıların çatısının olmamasıdır ki 18 m kül altında kalmış bir yapının bu ağırlığı taşıyamaması çok doğaldır.Tabii çatısı ile birlikte hiç bozulmamış yapılarda yok değildir.Örneğin ‘Zengin Evi’ ,çatısı ,kapısı odalarıyla ve odalarındaki duvar süslemeleriyle tam yaşanılacak haldedir.Dönemden kalma çeşmeler işlevini yitirmemiştir ve suları içilmektedir.

4 Pompeii Su Tesisatı  -Pompeii,Su Borusu-

Yukarıdaki fotoğrafta görülen kırık  su borusu 1950 yıllıktır.Bu şehirde iki katlı evler mevcuttur ve asma kat olarak çıkılmaktadır.

9 Pompeii Zengin Evi Duvar Resmi

-Pompeii,Zengin Evi,Duvar-

Pompeii’de çamaşırhane,fırın,kuru temizleme gibi işletmeler varolmuştur.Üstelik bu mekanlarda kullanılan aletler ,bizim çok alışık olduğumuz en azından babaannemizin kullandığı aletlerdendir.Örneğin kömürlü ütü , taş fırın… Şehirde her mekanın kapısında işlevini anlatan bir yazı ve bir resim bulunmaktadır.Fakat resimler adeta birer sanat eseridir.Bu resimler ve işlemeler buraya gelen yabancılar için düşünülmüştür.Pompeii genelevinde her odanın kapısına çizilmiş resimler ,gelen müşterinin tercihine göre seçim yapmasını sağlamaktadır.

5.1 Pompeii Kuru Temizleme   -Pompeii,Kuru Temizleme-

MS.70 yıllarında Pompeii’nin günümüzden tek farkı elektriğinin olmayışıdır.Ama o dönemde bu seviyeye gelmiş bir şehir , eğer bu felakete maruz kalmasaydı kesinlikle çok daha önce Ay’a çıkabilirdi.

6 Pompeii Genelev Çizimi

-Pompeii,Genelev Cizimlerinden-

Pompeii Felaketi’nin zamanı MS.79 yılının Ağustos ayı olarak belirtilmektedir.Tur esnasında öğrendiğim yeni bir bilgi bu tarihin MS.79 Eylül olarak değiştirildiği şeklindeydi.Nedeni ise günümüzde hala süren kazılarda 79 yılının Eylül ayına ait bir paranın burada bulunmasıdır.

Roma İmparatorluğu’nda gladyatör dövüşleri son derece önemlidir.Belirli merkezlerdeki okullarda gladyatörler yetiştirilir ve dövüştürülürlerdi.Pompeii’deki gladyatör okulu buranın da önemli bir merkez olduğunu göstermektedir.Ayrıca bu gladyatör okulunda yapılan kazılarda zengin kadınlara ait tokalar bulunmuştur.Bu da bazı kadınların buraya gelip gladyatörlerle birlikte olduğunu doğrulamaktadır.Zaten gladyatörler , o dönem genç kızların hayallerindeki erkeklerdir.Odalarının duvarlarına çizdikleri gladyatör resimleri birer poster niteliğindedir.

7 Pompeii Gladiator

-Pompeii,Gladyatör Çizimi-

Bu arada hazır ismi geçmişken gladyatörlerden bahsedeyim biraz.Gladyatör , gladio adı verilen kılıcı kullananlara verilen isimdir.Gladio kısa bir Roma kılıcıdır.Sanılanın aksine gladyatörler yağlı olurlar.Böylece aldıkları kılıç darbelerinde , bu yağlar kasları koruyarak büyük yaralanmaları önlerler.Ayrıca her gladyatörün bir tarzı vardır.Örneğin bir elinde trident bir diğer elinde ağ kullanan bir gladyatör balıkçıyı simgeler.

Ünlü gladyatör ve özgürlük savaşçısı Spartacus’un dövüştüğü ve isyanı başlattığı Capua şehri Pompeii’ye yakındır.Spartacus tarihi kayıtlara geçmiş gerçek bir şahsiyettir.Eutropius’un ‘Roma Tarihinin Özeti’ isimli kitabında başlattığı isyan ve yandaşlarının isimleri (Crixus,Oenomaus) birkaç cümleyle geçmektedir.Eutropius bu eserinde Roma Tarihi’ni yüceltmek istediği için ,Spartacus üzerinde detaylı durmaz.

Pompeii’de tapınaklar da son derece korunmuş durumdadır.Özellikle Apollon Tapınağı sunağı,güneş saati ve Apollon-Artemis heykelleriyle adeta ibadete açık gibidir.Apollon birçok özelliğinin yanısıra kehanet tanrısıdır.Apollon adına yapılmış tapınaklarda genellikle kehanetlerde bulunulur.Tarih kitaplarında adı sık geçen Delphi Kehanet Merkezi bir Apollon Tapınağı’dır.Ayrıca ülkemizde Ege Bölgesi’nde birçok yerde Apollon Tapınağı bulunmaktadır.Pompeii’deki Apollon Tapınağı ,Hukuk Binası ile karşı karşıyadır.Bu arada belirtmeden geçemeyeceğim ,Pompeii turunda öğrendiğim bir başka bilgi , Yunan kahinler kurbanın bağırsaklarına bakarak , Roma kahinleri ise ciğerine bakarak kehanette bulunurlardı.

8 Pompeii Apollon Tapınağı

-Pompeii,Apollon Tapınağı-

Yazımın başında da belirttiğim gibi Pompeii felaketinin ,bu halkın sapkınlıklarının cezası olduğu söylenmektedir.Peki neye göre? Eşcinsellik , evet cinsel yaşamlarında eşcinselliğin rolü son derece fazlaydı.Zina , evet bu da kayıtlara göre çok sıklıkla gerçekleşiyordu…Peki günümüze göre değerlendirdiğimizde çok mu abarttılar da cezalandırıldılar…Açın televizyonu ve sadece öğle vakti bir kadın programı izleyin ya da girin YouTube’a ve Yalçın Çakır’ın programından kesitler izleyin…Açın akşam haberlerini tecavüz haberlerini ,çocuk pornocularını görün…Yakınımızda bir Vezüv olsa şimdiye kadar 50 kere patlamaz mıydı ?

Yazan : Dimitri Daravanoğlu

Son olarak ,Pompeii hakkında çıkan haberlerde devamlı gördüğümüz meşhur cesetle bir fotoğrafımı paylaşmaktan gurur duyarım

10 Pompeii Meshur Foto 2mi3

%d bloggers like this: